2083896509.M2E4MWE5Zg==.OGMzMDgzMmJlNjdl.NDA5NGJkMjMyMzEzNzFiNmZhNTg=

Ilustrowany Kurier Automobilowy: KOMBINEZON WYŚCIGOWY

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to, w którym momencie kierowcy wyścigowi i rajdowi zaczęli nosić kombinezony, jednak nie ma wątpliwości co do tego, że jest to strój ikoniczny dla motorsportu.

Migawka z XII Międzynarodowego Rajdu Automobilklubu Polski, 1939 (źródło: NAC)

Ikona stylu

Kombinezon to wyścigowa ikona stylu, elegancji i niemy świadek najzacieklejszych pojedynków w historii motorsportu. W drugiej połowie lat 20. XX wieku, jednoczęściowy ubiór masowo zdominował padoki, tory wyścigowe i odcinki rajdowe. Dziś nikt nie wyobraża sobie kierowców w innych strojach. Kombinezon przeniknął do świata wyścigów z lotnictwa lub też szczerzej po prostu z wojska, co gwarantowało jego szeroką dostępność oraz wykonanie z mocnych materiałów odpornych na trudne warunki.

Kierowca Stanisław Szwarcsztajn w towarzystwie mechanika Wacława Kaszy podczas Wyścigu Tatrzańskiego, 1929 (źródło: NAC)

Początkowo w kombinezonach chodzili oczywiście mechanicy, dla których taki strój był wygodny i chronił przed brudem. Z czasem podobny ubiór zaczęli stosować kierowcy. Jednak gdy obsługa techniczna i zawodnicy mieli te same stroje, co więcej w takim samym kolorze, byli trudni do odróżnienia. Dlatego ktoś wpadł na pomysł, aby mechanicy nosili ubrania ciemniejsze, na przykład w kolorze khaki, a kierowcy białe. Bez względu na to jaki kolor miało owe ubranie robocze, niemalże zawsze było łączone z koszulą i krawatem. Kwintesencja wyścigowego stylu!

Reklama prasowa fabryki odzieży sportowej Varsovienne, która w swojej ofercie posiadała między innymi kombinezony wykorzystywane w motorsporcie (źródło: Auto 5/1932)

Wyścigowa biel

Białe kombinezony miały być praktyczne z wielu względów. Kierowcy byli lepiej widoczni i łatwiejsi do odróżnienia w padoku. Do tego biały kolor miał podkreślać ewentualne wycieki powstałe podczas jazdy, choć wydaje się, że to nieco naciągana teoria. Znacznie bardziej prawdopodobne wydaje się to, że białe bawełniane tkaniny były lżejsze i mniej absorbowały światło, przez co mniej się nagrzewały. To było szczególnie istotne przy rywalizacji w otwartych samochodach, w których kierowcy byli narażeni bezpośrednio na promienie słoneczne.

Hans von Stuck podczas Wyścigu Tatrzańskiego, 1930 (źródło: NAC)

Kto był pierwszy?

Nie wiadomo kiedy tak naprawdę białe kombinezony zyskały popularność. Nigdy nie powstały jednolite przepisy, które stanowiłyby o obowiązku noszenia podczas zawodów takiego, a nie innego stroju. Funkcjonuje natomiast pewna legenda, że pierwszymi, którzy zaczęli używać białych kombinezonów na szeroką skalę byli członkowie wyścigowego zespołu Bentley Boys, startującego między innymi w 24-godzinnym wyścigu w Le Mans. Kieszenie w ich kombinezonach miały być idealnie skrojone pod butelkę whisky. Czy to prawda, a może jeden z wielu wyścigowych mitów? Tego się nie dowiemy. Faktem jest, że w latach 20. i 30. XX wieku, podczas rajdów i wyścigów w II RP, biały kombinezon był bardzo popularnym wyborem wśród kierowców. Na archiwalnych zdjęciach możemy nawet dostrzec proste naszywki symbolizujące emblemat reprezentowanego klubu lub markę samochodu.

Henryk Paschalski podczas wyścigu pod Ojcowem, 1937 (źródło: NAC)

Rudolf Caracciola podczas wyścigu okrężnego we Lwowie, 1932 (źródło: NAC)

Francuski zespół podczas XII Międzynarodowego Rajdu Automobilklubu Polski, 1936 (źródło: NAC)

Rajd samochodowy po Wielkopolsce, 1939 (źródło: NAC)

Jiri Lobkowitz ze swoim mechanikiem podczas Wyścigu Tatrzańskiego, 1931 (źródło: NAC)

Migawka z XI Międzynarodowego Rajdu Automobilklubu Polski, 1938 (źródło: NAC)

Wyścig okrężny we Lwowie (źródło: NAC)

Maria Koźmianowa i Jan Ripper w Wilnie. Start Rajdu Automobilowego Pań, 1930 (źródło: NAC)

Wyścig okrężny we Lwowie, 1932 (źródło: NAC)

Wyścig okrężny we Lwowie, 1932 (źródło: NAC)

Wyścig okrężny we Lwowie, 1932 (źródło: NAC)

Uczestnicy Wyścigu Tatrzańskiego (źródło: NAC)

Wojciech Kołaczkowski podczas XI Międzynarodowego Rajdu Automobilklubu Polski, 1938 (źródło: NAC)

Uczestnicy Rajdu Monte Carlo w Warszawie, 1937 (źródło: NAC)

Uczestnicy Rajdu Monte Carlo w Warszawie, 1934 (źródło: NAC)

Uczestnicy Rajdu Monte Carlo w Warszawie, 1936 (źródło: NAC)